Ayar ve WiFi

Cihazın İşlemci Sıcaklığı Yüksekse Ne Yapmalı

Cihaz yavaşladı, fan uğulduyor, telefonun arkası ele alınmayacak kadar ısındı. Peki bu ne kadar normal, ne zaman müdahale etmek gerekiyor? Aşağıda kafanızdaki soruları sırayla ele alıp, kendi başınıza uygulayabileceğiniz adımları veriyorum.

Kaç derece normal, kaç derece tehlikeli?

İşlemci sıcaklığı sabit bir sayı değildir; iş yüküyle birlikte saniyeler içinde yükselip düşer. Genel bir çerçeve şöyle:

Durum Masaüstü / dizüstü Yorum
Boşta (masaüstünde bekliyor) 35–50 °C Sorun yok
Ofis işi, tarayıcı 50–70 °C Normal aralık
Oyun, video render 70–90 °C Yüksek ama beklenen
Sürekli 95 °C ve üstü — Müdahale gerekir

Telefonlarda sensör okuması genelde pil sıcaklığını gösterir. Kılıf üzerinden bile elinizi yakıyorsa ya da ekranda "cihaz soğuyana kadar bekleyin" uyarısı çıkıyorsa sınır aşılmış demektir.

Cihaz kendini bozar mı?

Modern işlemciler belirli bir eşiği geçince hızını düşürür (thermal throttling), gerekirse cihazı kapatır. Yani genelde yanmaz; ama sürekli yüksek sıcaklıkta çalışmak performansı düşürür, pil ömrünü kısaltır ve fan yataklarını yorar.

Sıcaklığı nasıl ölçerim?

  1. Windows: Görev Yöneticisi CPU sıcaklığını göstermez. HWMonitor, HWiNFO veya Core Temp gibi bir izleme aracı kurun. "Package" veya "CPU Tdie" satırına bakın.
  2. Mac: Fan hızı ve sıcaklık için üçüncü parti izleme uygulaması gerekir. Fanların sürekli tam devirde olması tek başına ipuçtur.
  3. Android: Ayarlar > Pil bölümünde sıcaklık görünebilir; görünmüyorsa basit bir sistem bilgisi uygulaması iş görür.
  4. iPhone: Sıcaklık değeri kullanıcıya açılmaz. Ekran parlaklığının kendiliğinden düşmesi, kamera flaşının devre dışı kalması ve şarjın durması ısınma göstergesidir.

Ölçümü iki durumda alın: cihaz boştayken ve 10 dakika ağır iş yaptırırken. Aradaki farkı bilmek, sorunun tozdan mı yazılımdan mı geldiğini ayırt etmenizi sağlar.

Adım adım ne yapmalı?

  1. Ne ısıtıyor, önce onu bulun. Windows'ta Görev Yöneticisi > Ayrıntılar, macOS'ta Etkinlik Monitörü, telefonda pil kullanımı ekranı. Boştayken bile %30–40 CPU tüketen bir süreç varsa asıl suçlu odur. Tarayıcı sekmeleri, senkronizasyon araçları ve güncelleme servisleri en sık çıkanlardır.
  2. Havalandırmayı serbest bırakın. Dizüstü bilgisayarı yatak, yorgan, kucak gibi yüzeylerden kaldırın. Alt kısımdaki giriş delikleri kapanırsa hiçbir soğutma çözümü işe yaramaz. Sert bir zemin ya da yükseltici altlık farkı hemen gösterir.
  3. Tozu temizleyin. Fan kanatları ve radyatör peteği arasındaki keçeleşmiş toz, ısı transferini doğrudan engeller. Basınçlı hava kutusunu kısa aralıklarla kullanın, fanı parmağınızla sabitleyin ki boşta aşırı dönmesin. Elektrik süpürgesiyle çekmeyin, statik risklidir.
  4. Kılıfı çıkarın (telefonda). Kalın silikon ve deri kılıflar ısıyı içeride tutar. Uzun oyun veya navigasyon oturumlarında kılıfsız kullanın.
  5. Şarjla ağır işi ayırın. Şarj olurken oyun oynamak ya da video çekmek iki ısı kaynağını üst üste bindirir. Şarj sırasında cihazı dinlendirin.
  6. Güç profilini düşürün. Windows'ta güç planını "Dengeli" yapın ve gelişmiş ayarlardan maksimum işlemci durumunu %95–99'a çekin. Bu küçük ayar, turbo frekansların sıcaklık zıplamalarını belirgin biçimde azaltır.
  7. Yazılımları güncelleyin. Hatalı grafik sürücüsü veya güncellenmemiş bir uygulama, arka planda döngüye girip işlemciyi boşa çalıştırabilir. İşletim sistemi ve sürücü güncellemelerini tamamlayın.
  8. Zararlı yazılım taraması yapın. Cihaz boştayken bile ısınıyor ve fan susmuyorsa, kripto madenciliği yapan bir betik veya tarayıcı eklentisi olabilir. Tam tarama çalıştırın, tanımadığınız uzantıları kaldırın.
  9. Termal macunu yenileyin. Üç–dört yılı geçmiş masaüstü ve dizüstülerde macun kurur. Söküp takmaya alışkınsanız kendiniz yapabilirsiniz; garanti içindeyse servise bırakın.
  10. Fan eğrisini ayarlayın. Masaüstünde BIOS ya da anakart yazılımından fanları biraz daha erken devreye sokmak, ses artışı karşılığında 5–10 derece kazandırır.

Sık yapılan hatalar