5GHz ve 2.4GHz WiFi Ağları Arasındaki Farklar ve Hangi Birine Bağlanmalı

Modeminizin ağ listesinde iki isim görüyorsunuz: biri düz "EvAgi", diğeri "EvAgi_5G". İkisi de sizin. Peki hangisine bağlanmalısınız? Cevap "her zaman 5GHz" değil; cihazın modemden ne kadar uzakta olduğuna, arada kaç duvar bulunduğuna ve ne yaptığınıza göre değişiyor.

İki bant arasındaki temel fark ne?

Kısaca: 5GHz daha hızlı, 2.4GHz daha uzağa gider. Bu bir tercih meselesi değil, radyo dalgalarının fiziği. Yüksek frekans daha çok veri taşır ama duvar, cam, mobilya gibi engellerde daha çabuk zayıflar. Düşük frekans daha az veri taşır ama engellerden daha kolay geçer.

5GHz 2.4GHz hız mesafe dengesini şöyle özetleyebiliriz:

Neden 2.4GHz bu kadar kalabalık?

Çünkü sadece WiFi kullanmıyor. Bluetooth kulaklığınız, kablosuz faresi, bebek telsizi, hatta mikrodalga fırın bu frekans aralığında gürültü çıkarıyor. Apartmanda oturuyorsanız komşularınızın modemleri de aynı alanı paylaşıyor. Bu yüzden 2.4GHz'de teoride yeterli hız olsa bile pratikte kesilmeler, gecikmeler yaşanabiliyor.

O zaman 5GHz her zaman mı iyi?

Hayır. Modem salonda, siz iki duvar arkasındaki yatak odasındaysanız 5GHz sinyali oraya varana kadar öyle zayıflar ki 2.4GHz'den daha kötü sonuç alırsınız. Bağlantı kopmaya başlar, video takılır. Bu durumda çözüm bandı zorlamak değil, modemin yerini değiştirmek ya da 2.4GHz'e geçmek.

Adım adım: doğru bandı nasıl seçerim?

1. Cihazın 5GHz desteği var mı diye kontrol edin. Ağ listesinde "_5G" ile biten ismi hiç görmüyorsanız cihaz o bandı desteklemiyor olabilir ya da menzil dışındadır. Eski akıllı ev cihazları, bazı yazıcılar ve ucuz IP kameralar genellikle sadece 2.4GHz çalışır.
2. Modemle cihaz arasındaki mesafeyi ve engelleri sayın. Pratik bir kural: aynı odada veya bitişik odadaysanız 5GHz. Arada iki ya da daha fazla duvar, beton kolon, asansör boşluğu varsa 2.4GHz.
3. İki bandı da deneyin, sonucu ölçün. Aynı noktada durup önce birine, sonra diğerine bağlanın ve hız testi yapın. Tahmin yerine ölçüm size gerçeği söyler. Test sırasında başkası büyük dosya indirmiyor olsun.
4. Cihazları işlerine göre dağıtın. Televizyon, oyun konsolu, ana bilgisayar gibi çok veri çeken ve modeme yakın olanlar 5GHz'e; akıllı priz, termostat, kamera, yazıcı gibi az veri kullanan ve uzakta duran cihazlar 2.4GHz'e gitsin. Böylece her iki bant da rahatlar.
5. İki ağa ayrı isim verin. Çoğu modem ikisini aynı isimle yayınlar ("band steering"). Teoride cihaz en iyisini seçer, pratikte bazen zayıf 5GHz sinyaline tutunup bırakmaz. Modem arayüzünden 5GHz ağın adının sonuna bir ek koyarsanız hangi bantta olduğunuzu bilir, elle seçebilirsiniz.
6. 2.4GHz kanalını değiştirin. Bu bantta yalnızca 1, 6 ve 11 numaralı kanallar birbirine karışmaz. Modem arayüzünde kanal "Otomatik" ise bu üçünden en boş olanı elle seçmek kesilmeleri azaltabilir.
7. Modemin konumunu iyileştirin. Bandı ne seçerseniz seçin, modem yerde, dolap içinde veya metal eşyaların arkasındaysa iki bant da kötü çalışır. Evin merkezine yakın, yüksek ve açık bir nokta hem 5GHz'in menzilini hem 2.4GHz'in kararlılığını belirgin şekilde artırır.

Sık yapılan hatalar

• "5GHz internetimi hızlandırır" sanmak. 5GHz modem ile cihaz arasındaki bağlantıyı hızlandırır. Aboneliğiniz 50 Mbps ise 5GHz'e geçmek onu 200 Mbps yapmaz. Yavaşlık şikayetinde önce hattı, sonra bandı sorgulayın.
• Uzak odada 5GHz'de ısrar etmek. Tek çubuk 5GHz sinyali, dolu 2.4GHz sinyalinden daha kötüdür. Sinyal zayıfsa hız da düşer, gecikme artar.
• Akıllı ev cihazını 5GHz ağına kurmaya çalışmak. Kurulum sırasında telefonunuz 5GHz'e bağlıysa uygulama cihazı ağa alamaz. Kurulum boyunca telefonu 2.4GHz'e alın.
• 2.4GHz'i tamamen kapatmak. Kalabalık diye kapatanlar sonra yazıcının, kameranın ve robot süpürgenin ağa girmediğini fark ediyor.
• Bluetooth kulaklıkla aynı anda 2.4GHz'de video izlemek. İkisi aynı frekansı paylaşır; ses cızırdıyorsa cihazı 5GHz'e almak genellikle çözer.
• Frekansı değiştirdikten sonra modemi düzgün yeniden başlatmamak. Ayar değişikliklerinin oturması için modemin tamamen kapanıp yeniden açılması gerekir; sadece fişi çekip hemen takmak yetmeyebilir.

Özet

Kural basit: yakınsan 5GHz, uzaksan 2.4GHz. 5GHz'i hız isteyen ve modeme yakın cihazlara ayırın; duvar arkasında kalan, az veri kullanan cihazları 2.4GHz'de bırakın. İki ağa farklı isim verin ki seçim sizde olsun, kararı tahminle değil hız test