İnternet bazen "kopmuş gibi" davranır: WhatsApp mesajları gidiyor ama tarayıcıda sayfalar açılmıyor. Ya da bir site açılıyor, diğeri "sunucu bulunamadı" diyor. Bu tarif çoğu zaman tek bir yere işaret eder: DNS. Aşağıda DNS'in ne iş yaptığını, dns ayarları değiştirme işinin gerçekten neyi hızlandırdığını ve adım adım nasıl yapılacağını anlatıyorum.
DNS (Domain Name System), internetin telefon rehberidir. Sen tarayıcıya "ayarvewifi.xyz" yazarsın, ama cihazlar birbirleriyle isimlerle değil IP adresleriyle konuşur. DNS sunucusu bu ismi karşılık gelen IP adresine çevirir. Bu çeviri işlemi milisaniyeler sürer, ama her sayfa açılışında onlarca kez tekrarlanır.
Hiçbir şey ayarlamadıysan, modemin sana verdiği DNS'i, o da internet servis sağlayıcının DNS'ini kullanıyor demektir. Yani varsayılan olarak operatörünün sunucularına bağımlısın.
Dürüst cevap: indirme hızını artırmaz. 20 Mbps aboneliğin varsa DNS değiştirmekle 50 Mbps olmaz. Değişen şey tepki süresidir. Sayfaların "açılmaya başlaması" hızlanır, tıkladığında beklediğin o yarım saniyelik boşluk kısalır. Operatörün DNS sunucusu yavaş veya aşırı yüklüyse fark hissedilir olur.
Ek olarak şu üç durumda gerçekten işe yarar:
Buna karşılık dosya indirmeleri ortada kesiliyorsa ya da hız testinde sonuç düşükse sorun DNS değil; o zaman hattı ve modemi ele almak, gerekiyorsa modemi doğru yöntemle yeniden başlatmak daha mantıklı.
Yaygın olarak kullanılan, ücretsiz ve herkese açık birkaç seçenek:
| Sağlayıcı | Birincil | İkincil |
|---|---|---|
| Cloudflare | 1.1.1.1 | 1.0.0.1 |
| Google Public DNS | 8.8.8.8 | 8.8.4.4 |
| Quad9 | 9.9.9.9 | 149.112.112.112 |
Hangisi daha iyi? Bulunduğun yere ve operatörüne göre değişir. Bir tanesini dene, memnun kalmazsan diğerine geç. Değişiklik geri alınabilir olduğu için risk yok.
Evet, en pratik yol. Modemin arayüzüne tarayıcıdan gir (genelde 192.168.1.1), DHCP veya WAN ayarlarındaki DNS alanlarını değiştir. Böylece o ağa bağlanan telefon, televizyon, konsol dahil her cihaz otomatik olarak yeni DNS'i kullanır. Router değiştirdiğinde bu ayarı yeni cihazda tekrar yapman gerektiğini unutma.